Silahlı Kuvvetler'in hedefindeki PKK'yı kimler yönetiyor? Özel timler, nokta operasyonlarıyla hangi teröristin peşine düşecek?
Abdullah Öcalan'ı getiren otomobil aprona girerek, içinde Türk ekibinin bulunduğu uçağın yanına kadar geldi. Öcalan araçtan indiğinde, gayet neşeli görünüyordu. Elinde çantasıyla, hızlı adımlarla uçağın merdivenlerini tırmandı. Kapıdaki uzun boylu, sarışın, yeşil gözlü Türk görevliyi gülümseyerek selamladı ve içeri girdi. MİT görevlileri anında üzerine atladı. Kelepçelendi. Ağzı ve gözleri bantlandı. Uçak, Türkiye'ye doğru kalkışa geçtiğinde, saatler 20:00 sularını, tarih 15 Şubat 1998'i gösteriyordu. Havalandıktan sonra gözlerindeki ve ağzındaki bantlar çıkarıldı. Öcalan şoka girmişti. Konuşamıyordu. Bir MİT görevlisi, "Abdullah Öcalan, memlekete hoş geldin" dedi.
18 yıl dağ kadrosunda bulunan Şemdin Sakık ise Öcalan'ın yakalanışından kısa süre önce PKK'dan kaçmış, Irak'ın kuzeyinde, Barzani güçlerine teslim olmuştu. Barzani'nin karargahına götürülürken, yolda otomobilin arızalandığı numarası yapıldı. Peşmerge şoför, otomobilden inip aracın kaputunu kaldırıp oyalanırken, hemen yakınlarına inen helikopterden 'bordo bereliler' yere atladı. Sakık, bir anda kendini uyku tulumunun içinde buldu. Gözlerini açtığında Diyarbakır'da sorgudaydı...
Bu iki ismin ele geçirilmesinin ardından, PKK'nın dağılacağı düşünülüyordu. Ancak uzun süre sessiz kalan terör örgütü, yeniden saldırılara başladı. Bu defa gözler, Öcalan ve Sakık'ın geride bıraktığı mirasa döndü.
Abdullah Öcalan ve Şemdin Sakık, yakalandıktan sonra Jandarma İstihbarat subayları tarafından sorgulandı. PKK'nın yapısına yönelik soruları yanıtladılar. Ayrıca ifadelerinde, örgütün yönetici kadrosuna ilişkin düşüncelerini de anlattılar. Tempo, Jandarma İstihbarat subaylarının aldığı bu ifadelere ulaştı.
İşte Apo'dan sonra kendi içinde sık sık kanlı liderlik mücadelesine sahne olan PKK'da galip gelen taraflar... Apo ve Şemdin Sakık'ın gözüyle kişisel özellikleri...
"Kaçakçı, köylü, mayın sökücü"
1-MURAT KARAYILAN (CEMAL):
Şanlıurfalı. PKK'ya 1979'da katıldı. Kod adı Cemal. Silahlı mücadelenin ön planda olmasını savunan Muhafazakar kanadın lideri. Örgütteki en etkili isim. Avrupa'da yaşayan PKK Genel Başkanı 'Behzat' kod adlı Zübeyir Aydar ile birlikte hareket ediyor.
Abdullah Öcalan, onu şöyle tanımlıyor: "Eski kaçakçıdır. Becerikliliği sınırda mayınları sökmedir. Halkla ilişkileri iyidir. Köylü özellikleri hakimdir. 1998'deki operasyonlarda, çok sayıda kadronun yitirilmesine sebep oldu. Derin bir askeri anlayışı yoktur..." Sakık'a göre Karayılan, Öcalan'ın hemşerisi olduğu için örgütte ayrıcalıklı. Onu, "Bilinçsiz bir kişiliğe sahiptir. Siyasi ve askeri yönü zayıftır" diye tanımlıyor.
"Yaralı 17 militanı öldürtmüştü"
2-CEMİL BAYIK:
1951 Elazığ-Hazar doğumlu. PKK'nın 18 kurucusundan biri. Örgütün askeri kanadı ARGK'nın başında ve İran bağlantılarını sağlıyor. PKK'nın iki numaralı ismi. Kod adı 'Cuma'. Murat Karayılan ile güç mücadelesi içinde. Öcalan, ifadesinde Cemil Bayık'ı şöyle anlatıyor: "Askeri ve pratik alanda zayıftır. Genelde cephe gerisinde kalır. 1992'de bir mağarada 17 militanı yaralı oldukları ve ele geçmemeleri için öldürtmüştü..."
Şemdin Sakık ise "Askeri yönü zayıf, örgütleme yönü güçlüdür. Diplomasi ve kadro yetiştirme konusunda tecrübelidir" dediği Bayık'ın, bir diğer özelliğine de dikkat çekiyor: "Apo'nun rezaletlerine göz yumar."
"Gelişmelere göre örgütten kaçabilir"
3- RIZA ALTUN:
Adıyamanlı. Örgüte 1978 yılında katıldı. Başkanlık konseyi üyesi. Avrupa sorumlularından ve örgütün para kasası olarak biliniyor. Yaklaşık iki ay önce Avusturya'da gözaltına alındı ama Kuzey Irak'a gitmesine izin verildi. Silahlı kadroların ön planda olmasını savunan muhafazakar kanattan.
Öcalan'a göre, örgütün çekirdeğini oluşturan ilk grup arasında bulunuyor. Şemdin Sakık ise Rıza Altun'un siyasi ve diplomatik yönünün güçlü, askeri yönü zayıf olduğunu ileri sürüyor, "Örgüt ile bir türlü kaynaşamamıştır. Abdullah Öcalan'ı sevmez. Kaçma ihtimali örgütteki gelişmelere bağlıdır" diyor.
"Cinselliğe düşkündür"
4- DURAN KALKAN:
Kod adı 'Abbas'. Adana'nın Karaisalı ilçesi doğumlu. Başkanlık konseyi üyesi. Örgütün ideologlarından. PKK içinde kendi gücünü oluşturmaya çalışıyor. Haziran 2005 tarihinde Karayılan'a yönelik suikastın arkasındaki isim. Öcalan'ın ifadesiyle; 'iyi bir provokatör'.
Abdullah Öcalan, Abbas kod adlı Duran Kalkan için şunları söylüyordu: "Pratik alanda güçsüz, eğitim ve ideolojik söylemde güçlüdür. Eğitimlerde başarılıdır. Dağ şartlarına dayanabilecek elemandır. Barzani'nin yanında bile yer bulabilir."
Sakık ise, "Kendisi, kitabi bir dünyaya sahip olup, yaşam düzeyinde yetersiz, sabit fikirlidir. Cinselliğe düşkündür" cümleleri ile değerlendirdi.
"İradesiz bir görünüm çizdi"
5- MUSTAFA KARASU (AVAREŞ):
Kod adı 'Hüseyin Ali'. Sivas'ın Gürün ilçesi doğumlu. PKK'nın kurucu üyesi. Dış ilişkilerinden sorumlu. Bir dönem, örgüt içinde ajanlıkla suçlanarak Murat Karayılan yönetimine verildi. PKK Kongra-Gel Bilim ve Aydınlanma Komitesi üyeliği yaptı. 12 Eylül döneminde uzun sure cezaevinde kaldı. Ölüm oruçlarına katıldı.
Abdullah Öcalan, Avareş kod adlı Mustafa Karasu ile ilgili şunları söylüyor: "Uzun süre cezaevinde yattı ve cezaevi sorumlusu olarak görev yaptı. Kırsala çıktığında iradesiz bir görünüm çizdi. Ama pratiğini geliştirmeye başladı. Artık daha çok katkıları olur. Dürüst ve bana bağlıdır."
Şemdin Sakık'ın verdiği bilgilere göre Karasu, örgüte 1978'te katıldı. Örgüte bağlı bir isim ve Öcalan'ın iddiasının aksine, Apo'yu sevmez. Sakık, Karasu için, "Dürüst ve saf bir kişiliğe sahiptir, ama örgüte bağlıdır. Siyasi yönü güçlü, askeri tarafı zayıftır" diyor.
"İdam edilecekti, Apo kurtardı"
6- OSMAN ÖCALAN:
Abdullah Öcalan'ın kardeşi. Kod adı 'Ferhad'. PKK Kongra-Gel Genel Başkan Yardımcılığı yaptı. Ağabeyi Öcalan'ın yakalanmasının ardından PKK'dan ayrılarak, silahlı mücadeleye son verilmesini savunan yasadışı Yurtsever Demokrat Parti'yi (PWD) kurdu. 2005'te Murat Karayılan'ın emriyle kahvesine konulan zehirle öldürülmek istendi, ama kurtuldu.
Abdullah Öcalan, kardeşi Osman Öcalan'ı şöyle eleştiriyor: "Örgütün siyasi kanadında başarılıdır. İdeolojik yanı, doğru karar verme anlayışı iyidir. Pratikte zaafları var. Araziyi kullanmayı hiç bilmiyor."
Osman Öcalan'ın, ağabeyi Abdullah Öcalan'ı hiç sevmediğini ileri süren Şemdin Sakık, aynı zamanda çok kurnaz olduğunu söylüyor: "Diplomasi yönü güçlüdür. Askeri yönü zayıftır. Örgüt tarafından yargılanıp idam cezası almasına rağmen, Apo tarafından affedilmiştir."
"Oldukça fazla kayıplara neden oldu"
7- NİZAMETTİN TAŞ (BOTAN):
1961 Van-Varto doğumlu. PKK-Kongra-Gel'in başkanlık konseyi üyelerinden. PKK Genel Başkanı Zübeyir Aydar'ın yardımcılığını yaptı. Abdullah Öcalan dönemi sözde eyalet komutanlarından. Osman Öcalan ile birlikte PKK'dan ayrılarak, PWD (Kürdistan Yurtsever Demokrat Partisi) saflarına geçti. PKK onu sağcı olmakla suçladı.
Öcalan, Nizamettin Taş için, "Askeri pratiği ve dayanma gücü var. Hareket tarzında laçkalık fazla. Askeri alanda oldukça fazla kayıplara neden oldu. Halkı harekete geçirebilir" derken; Şemdin Sakık onu, "Siyasi ve askeri yönü güçlüdür. Örgüt içerisinde sevilir. Apo'nun zaaflarını çok iyi bilir ve onu sevmez. Örgütte geleceği olan birisidir. Cinselliğe düşkündür" cümleleriyle değerlendiriyor.
"Örgüt tabanı sevmez. Kişiliksizdir"
8- ALİ HAYDAR KAYTAN (FUAT):
Kod adı Fuat. Tuncelili. PKK'nın üst düzey kadroları arasında, istihbarat biriminin de yöneticilerinden. Son dönemde, örgütteki liderlik savaşında da etkin rol aldı. Kaytan hakkında, bu liderlik savaşından sonra örgüt içinde kadınlarla 'fazla ilgili' olduğu söylentileri çıkarıldı ve bu yüzden, 'Tecavüzcü Coşkun' lakabı yakıştırıldı. Kaytan'ın geçen yıl, İran askerleri tarafından yapılan bir saldırıda ağır yaralandığı öne sürüldü. Ancak bilgi doğrulanamadı.
Ali Haydar Kaytan'ın örgütlenme yönünü beğenmeyen Abdullah Öcalan, "İdeolojik yanı ve yorum kabiliyeti çok güçlüdür. Kararlıdır. Cesaretlidir" diyor.
Şemdin Sakık ise, "Teorik olarak güçlüdür. Pratikte zayıftır. Örgüt tabanı tarafından sevilmez. Kişiliksizdir. Benim örgütten ayrılmama sevinmiştir" yorumunda bulunuyor.
"İspiyoncudur. Örgütte sevilmez"
9- HALİL ATAÇ (EBUBEKİR):
1979'da PKK'ya katıldı. Bir dönem, PKK başkanlık konseyi üyeliği yaptı. Abdullah Öcalan'ın sözde eyalet komutanı. PKK istihbarat sorumlusu. Örgütten ayrılmak isteyenlere işkence yapanlardan. Liderlik mücadelesinde, Murat Karayılan'ı destekledi. Sonra Osman Öcalan ile birlikte PKK'dan ayrılarak PWD'yi kuran ekibin içinde yer aldı.
Halil Ataç için, "Askeri alanı çok iyidir" diyen Öcalan, "Ancak yüzde 10 kapasiteyle çalışır. Köylülüğü aşabilse, askeri alanda inanılmaz bir komutan olurdu" yorumunda bulunuyor.
Sakık ise, "Siyasi yönü güçsüz, askeri yönü düşük düzeydedir. İspiyoncudur. Örgüt içinde sevilmez. Abdullah Öcalan'ın hemşeriliğinden yararlanır. Cinselliğe düşkündür. Cinsel ilişkiden dolayı eleştirilmesine rağmen yargılanmamıştır" cümleleriyle değerlendiriyor.
Sözde genel başkan
10- ZÜBEYİR AYDAR:
1961 Siirt doğumlu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Siirt'te avukatlık yaparken, SHP-HADEP seçim ittifakı sonucu milletvekili seçildi. PKK siyasi kanadının genel başkanı.
19'uncu dönem milletvekili olarak parlamentoda bulunan Zübeyir Aydar, yurtdışına kaçtıktan sonra PKK'nın başı Abdullah Öcalan'ın gözdesi oldu. Apo'nun yakalanıp Türkiye'ye getirilmesinden sonra, Avrupa ülkelerinde PKK'nın etkinliğinin artırılması için siyasi temasları sürdürdü. PKK'nın silahlı eylemlerinden çok, siyasi alandaki faaliyetleriyle tanınan Zübeyir Aydar, sık sık Kuzey Irak'taki PKK kamplarına gidiyor, örgütün merkez komitesiyle değerlendirmeler yapıyor. Öcalan ve Sakık'ın, Jandarma İstihbarat'a verdiği ifadelerde ismi geçmiyor.
"Rusya ve İran bağlantılarını kurar"
11- NUMAN UÇAR (MAHİR):
PKK'nın eski Moskova temsilcisiydi. Abdullah Öcalan'ı Moskova'da karşılayan kişi Uçar'dı. Daha sonra PKK saflarında, Uçar'ın, Abdullah Öcalan'ın yakalanmasında payı olduğu yolunda iddialar gündeme geldi. Uçar aynı zamanda terör örgütünün parasını çalmakla suçlandı. Hakkında örgüt içi infazla öldürüldüğü yolunda söylentiler çıktı; ancak bu iddia doğrulanmadı.
İfadesinde, Numan Uçar'la Rusya'da tanıştığını söyleyen Abdullah Öcalan, şunları anlatıyor: "Örgüt içinde ona, 'ihtiyar' derler. Rusya'dayken gördüğüm kadarıyla siyaseti ve devletleri anlıyor. Biraz sivilleşmiş, klasik diplomasi anlayışına kendisini bağlamış. Cephe adamı olarak iyi rol oynayabilir. Kırsalda başarılı olamaz."
Şemdin Sakık ise Numan Uçar'ın, örgütün Rusya ve İran bağlantılarını kurduğunu söylüyor: "Tecrübeli ve diplomatik bir kişiliğe sahiptir. Şanlıurfalı olduğundan Apo tarafından ayrıcalık tanınmıştır. Cinsel ilişkiye düşkündür."
Terör örgütünün celladı
12- FEHMAN HÜSEYİN (DR. BAHOZ):
Suriyeli. Kod adı Dr. Bahoz. PKK Merkez Yürütme Kurulu Üyesi. PKK'lıları sürekli az eylem yapmakla suçlayan bir isim. Murat Karayılan'a bağlı. Örgüt içi infazları gerçekleştirenlerden. Irak'ın kuzeyinde Zap Kampı'nda bulunuyor.
Abdullah Öcalan ve Şemdin Sakık'ın ifade tutanaklarında bulunmayan bir isim. Örgüte Suriye, İran ve Iraklı teröristlerin katılımına büyük önem veren, acımasızlığıyla, eylemleriyle örgüt içinde önemli bir yer edilen Fehman Hüseyin, kritik görevlere daha çok Suriyelileri getiriyor. Halen, PKK içinde sözde 'komutan' düzeyinde çok sayıda Suriye vatandaşı bulunuyor.
Saygı Öztürk / TEMPO |
